SİRKÜLASYON POMPASI NEDİR

Isıtma sistemlerinde konfor açısından en çok tercih edilen sistemlerin başında sıcak sulu ısıtma sistemleri gelir. Sıcak sulu ısıtma sistemlerinde kazanda yakılan gaz, sıvı veya katı yakıttan elde edilen enerjiyle ısınan su, pompa yardımıyla radyatörler, fan-coiller, hava apareyleri, yerden ısıtma boruları gibi çeşitli ısı yayıcılar ile ortama iletilir. 

Kazanda ısınan suyun tesisattaki dirençleri yenerek ısı yayıcılara iletilmesi pompa yardımıyla gerçekleşir. Daha önceleri suyun ısınıp genleşmesi prensibine göre tesisat içerisinde hareket etmesi ile pompasız doğal sirkülasyon sistemleri kullanılmış ancak 1928 yılında Almanya’da ilk sirkülasyon pompasının üretilmesi ile günümüzde tesisat borularının çapları küçülmüş, geniş alana sahip yapıların en uç noktalarına kadar ısıtılması sağlanmış ve düşük su sıcaklıklarında çalışabilen modern ısıtma sistemleri geliştirilmiştir. Şu bir gerçek ki, ısıtma sistemlerinin kalbi olan sirkülasyon pompası olmasaydı, ısıtma sistemleri teknolojisinden söz etmek mümkün olamazdı. Isıtma tesisatı bir çevrim olduğundan sıcak sulu ısıtma sistemlerde kullanılan pompalar “sirkülasyon” veya “devirdaim” pompası olarak adlandırılır. İç ortamdaki ısınma ihtiyacı devam ettiği sürece ısıtma sirkülasyonu devam eder. Sirkülasyon pompaları ısıtma periyodu boyunca hemen hemen hiç durmazlar.  

Isıtma sistemlerinde su, ısı taşıma aracı olarak kullanıldığından sürekli tesisat içerisinde dolaştırılır. Bu tür sistemler kapalı sistemler olarak adlandırılır, yani hidrofor sistemlerinde olduğu gibi atmosfere açık sistemler değildir. Dolayısıyla sistemde büyük basınç kayıpları olmayacağından, pompaların üreteceği fark basınç (ΔP) değerleri açık sistemlere göre çok düşüktür. Sistem için seçilecek pompanın basma yüksekliği, tesisattaki bağlantı parçaları, vana, düz boru sürtünme kayıpları gibi dirençleri yenecek şekilde hesaplanır. Yeni bir binanın ısıtma tesisatının direnç kayıpları, proje firmaları tarafından detaylı bir şekilde çıkartılır. Ancak eski bir bina için bu kayıpların çıkartılması çok zordur.

Standart merkezi ısıtma sistemleri için yaklaşık olarak pompa seçimi: 

Sirkülasyon Pompalarının İç Yapıları ve Bileşenleri

Sirkülasyon pompaları motor yapılarına göre iki çeşittir. 

  • Islak rotorlu pompalar
  • Kuru rotorlu pompalar

Islak rotorlu pompalarda, basınçlandırılan akışkanın rotor gömleği içerisinden rotor etrafında dolaşmasına ve rotor milinin oturduğu karbon yatakları ıslatıp bir nevi yağlamasına izin verilir. Bu şekilde motorun sargı ve yatak grubundaki ısınma problemleri bertaraf edilir. Islak rotorlu pompa motorlarının üzerinde soğutma kanatçıkları ve soğutma fanı yoktur. Bundan dolayı sessiz çalışırlar. Ayrıca pompalarda sızdırmazlığı sağlayan, pompanın gövdesi içerisindeki en önemli parçalarından biri olan salmastra, ıslak rotora sahip pompalarda kullanılmaz ve düşük servis ve bakım maliyeti oluşur. Bir çok avantajının yanında, kuru rotorlu pompalara göre daha düşük verimde çalışmaları ve belirli bir kapasitenin üzerinde üretilememeleri yüzünden ıslak rotorlu pompalar genelde ısıtma ve soğutma sirkülasyonunda kullanılır. Çünkü sirkülasyon sistemleri kapalı çevrimler olduğundan, çok yüksek basınç değerlerine sahip pompalar kullanılmaz. Ancak yine de ıslak rotorlu pompaların kapasitelerinin yetmediği durumlarda kuru rotorlu sirkülasyon pompaları kullanılır.

Kuru rotorlu sirkülasyon pompaları standart bir fan soğutmalı elektrik motorunun tahrik ettiği, mekanik veya yumuşak bir salmastra ile sızdırmazlığı sağlanmış, motor ile pompa çarkı arasında direkt veya kaplinli bağlantı yapılmış, genelde yüksek debi ihtiyacının olduğu binalarda kullanılan sirkülasyon pompalarıdır. Sızdırmazlık elemanı olarak kullanılan salmastraların montajı ve bakımı çok önemlidir. Özellikle mekanik salmastralar yüksek maliyetli ekipmanlar olduğundan doğru monte edilmeleri çok önemlidir. Daha da önemlisi; pompaların emiş hattında akışkan olmadan kesinlikle kuru çalıştırılmamalarıdır. Buna yaygın olarak “susuz çalıştırma” denir. Susuz çalıştırılan pompalardaki salmastra ömürleri, salmastra yüzeyleri arasındaki sürtünmeden doğan ısınmadan dolayı çok azdır. Bazı pompalarda, susuz çalışma sonucunda salmastralar 1 dakika gibi çok kısa bir sürenin altında hasar görebilir.

SİRKÜLASYON POMPASI NEDİR

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön